Hoe werkt het?

U kan meer informatie vinden over de modaliteiten van de uitdaging in de brochure.

1. Opzet

Tijdens de campagne dagen we lokale besturen en hun burgers uit om zich te engageren voor een lokaal energieproject. Zodra 1% van de volwassenen in de stad/gemeente online heeft gestemd op de projecten die door de stad/gemeente werden genomineerd, investeert de Vlaamse overheid mee.

Elke stad of gemeente kan 2 tot maximaal 9 investeringsprojecten indienen bij het Vlaams Energieagentschap: enkel investeringsprojecten op het eigen grondgebied kunnen door een stad of gemeente worden genomineerd. De investeringsprojecten moeten bovendien betrekking hebben op één of meerdere van volgende thema’s:

  • energie-efficiëntie (bijvoorbeeld isolatie, verwarming, verlichting, …);
  • elektrische mobiliteit (behalve elektrische fietsen);
  • groene warmte & WKK (bijvoorbeeld zonneboiler, warmtepomp, warmtenet…);
  • groene stroom (kan enkel in combinatie met één van de vorige thema’s).

2. Hoe een projectvoorstel indienen?

De projectvoorstellen zullen online worden ingediend, dit uiterlijk op 15 juli 2018. De stad/gemeente duidt hiervoor een verantwoordelijke aan die zich aanmeldt op www.energiesparen.be/node/10127. Deze contactpersoon ontvangt van het Vlaams Energieagentschap verdere instructies voor het indienen van de projecten.

Aangezien er een publiekscampagne is gekoppeld aan deze uitdaging, is het van groot belang dat alle steden/gemeenten projectvoorstellen indienen. Burgers die tijdens de campagne niet kunnen deelnemen omdat er voor hun stad/gemeente geen voorstellen werden ingediend, zullen ontgoocheld zijn.

Projectvoorstellen moeten minstens volgende informatie bevatten:

  • Duidelijke inhoudelijke omschrijving van het voorgestelde project.
  • Omschrijving van het belang van het project voor de stad/gemeente.
  • Het type project.
  • Inschatting van de projectkosten.
  • Aanduiding van de andere financieringsbronnen voor het project.

Naast betrekking hebben op een relevant thema, moet het voorstel gaan om een concreet investeringsproject. Het startkapitaal gebruiken om een premie te financieren, een studie te bestellen of een consultant aan te werven om energie audits uit te voeren, wordt niet aanvaard.

Aan veel investeringsprojecten gaat een haalbaarheidsstudie vooraf. Deze haalbaarheidsstudies mogen worden opgenomen in de totale projectkost (en dus gefinancierd worden met het startkapitaal van de Vlaamse overheid) enkel en alleen als het project ook effectief uitgevoerd wordt.

Investeringen in groene stroomproductie kunnen enkel indien in hetzelfde project ook een investering in verbeterde energie-efficiëntie, elektrische mobiliteit of groene warmteproductie gebeurt. Bovendien moet in dit geval minstens 60% van de netto-investeringskost betrekking hebben op investeringen in energie-efficiëntie, elektrische mobiliteit of groene warmte. De netto-investeringskost wordt berekend door van de totale investeringskost de Vlaamse subsidies, groenestroomcertificaten, warmte-krachtcertificaten of REG-premies van de netbeheerders af te trekken.

Tot slot kunnen dergelijke projecten enkel op een startkapitaal van de Vlaamse overheid rekenen indien burgers het project mee financieren. Er worden geen verdere beperkingen opgelegd aan de inhoud van de concrete projecten. Vanzelfsprekend moeten de projecten wel voldoen aan alle geldende regelgeving (bijvoorbeeld omgevingsvergunning, staatssteun, …).

3. Publiekscampagne

Na 15 juli controleert het Vlaams Energieagentschap of de ingediende projecten voldoen aan alle inhoudelijke criteria. Nadien kunnen burgers van 28 augustus tot en met 7 oktober stemmen op het project van hun voorkeur in hun gemeente of stad. Stemmen kan uiteraard alleen indien de stad/gemeente projecten heeft genomineerd. Elke burger krijgt slechts één stem.

Zodra minstens 1% van de volwassen bevolking (berekend op de volwassen wettelijke bevolking van 1 januari 2017 van de stad/gemeente) een stem heeft uitgebracht, is de uitdaging voor die stad/gemeente geslaagd. De vooruitgang zal per stad/gemeente visueel kunnen worden opgevolgd op de website.

4. Investering van de Vlaamse overheid

Indien 1% van de volwassen wettelijke bevolking online haar stem uitbrengt op de lokale projecten, maakt de stad/gemeente aanspraak op een startkapitaal van maximaal € 1 per inwoner op basis van haar inwonersaantallen (volledige wettelijke bevolking dd. 1 januari 2017).

Dit startkapitaal kan per project maximaal 75% uitmaken van de totale financiering van het project, na aftrek van andere Vlaamse subsidies, groenestroom-, warmte-krachtcertificaten en energiepremies van de netbeheerders. De rest van de projectfinanciering moet uit andere bronnen worden bijgepast.

Projecten die minstens gedeeltelijk door burgers worden gefinancierd worden extra ondersteund. Zo krijgen projecten waarbij, na aftrek van eventuele Vlaamse subsidies, groenestroomcertificaten, warmtekrachtcertficaten of REG-premies, minstens 25% van de investeringskost wordt gefinancierd door financiële burgerparticipatie, 1 euro per inwoner.

Voor projecten waarin investeringen in groene stroomproductie gebeuren, is deze financiële burgerparticipatie ten belope van minstens 25% bovendien verplicht. Projecten zonder of met minder dan 25% financiële burgerparticipatie, maken slechts aanspraak op 0,75 euro per inwoner.

Financiële burgerparticipatie wordt breed gedefinieerd. Elke vorm van financiering die niet voortkomt uit de stads-/gemeentebegroting of een andere publieke entiteit, wordt beschouwd als ‘financiële burgerparticipatie’. Op die manier kunnen bijvoorbeeld zowel coöperatieve aanpakken, crowdfundingacties én bijdragen/inzamelacties vanuit het verenigingsleven worden toegelaten.

Het is mogelijk om met het startkapitaal meerdere projecten te ondersteunen. Indien niet elk project in aanmerking komt voor hetzelfde bedrag per inwoner, wordt de totale ondersteuning aan het lokale bestuur beperkt tot 0,75 euro per inwoner.

5. Project realisatie

Van zodra duidelijk is welke steden/gemeenten de drempel van 1% hebben gehaald en dus aanspraak kunnen maken op een startkapitaal voor het realiseren van de lokale energieprojecten, brengt het Vlaams Energieagentschap deze steden/gemeenten hiervan op de hoogte.

Daarna worden in overleg met de geslaagde steden/gemeenten de projectvoorstellen verfijnd. Volgens de geest van het traject is het evident dat het lokaal bestuur de meest populaire projecten uitvoert, maar mits afdoende motivering heeft het lokaal bestuur de mogelijkheid hiervan af te wijken.

Op basis van de verfijnde projectvoorstellen kunnen de subsidiebesluiten worden opgesteld. Als financieel instrument zal worden gewerkt met facultatieve subsidies. In de subsidiebesluiten wordt bepaald in hoeveel schijven het startkapitaal zal worden uitbetaald. Ook de modaliteiten van de rapportage over de projectuitvoering zullen hierin worden vastgelegd. Na rapportering over de projectuitvoering wordt het slot saldo uitbetaald.